Με ιδιαίτερη συγκίνηση και βαθύ αίσθημα τιμής σας καλωσορίζω σήμερα στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, σε έναν τόπο όπου η ιστορία δεν αποτελεί απλώς παρελθόν, αλλά ζώσα μνήμη, διαρκή παρακαταθήκη και ηθικό μέτρο για το παρόν και το μέλλον.

Τα εγκαίνια της έκθεσης του έργου «Η τελευταία μετάληψη των Μεσολογγιτών» του Γάλλου φιλέλληνα ζωγράφου Louis-Joseph-Toussaint Rossignon, δεν συνιστούν μόνο ένα σημαντικό πολιτιστικό γεγονός. Αποτελούν, κυρίως, μια πράξη μνήμης και σεβασμού απέναντι σε εκείνους όπου, πριν από την Έξοδο του 1826, επέλεξαν να κοινωνήσουν όχι απλώς των Αχράντων Μυστηρίων, αλλά και της ύψιστης ιδέας της Ελευθερίας.

Ο Rossignon (Ροσινιόν), δεν απεικονίζει μια στιγμή σύγκρουσης ή αιματοχυσίας. Επιλέγει συνειδητά τη στιγμή της πνευματικής προετοιμασίας, της σιωπηλής απόφασης. Η Θεία Κοινωνία γίνεται εδώ το όριο ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο, αλλά και η γέφυρα που ενώνει το ανθρώπινο με το θείο. Μέσα από το έργο αυτό, η ευρωπαϊκή τέχνη αναγνωρίζει ότι στο Μεσολόγγι δεν έπεσαν απλώς αγωνιστές, αλλά μάρτυρες συνείδησης.

Κεντρική μορφή αυτής της πνευματικής και εθνικής θυσίας υπήρξε ο Επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ. Ο Ιωσήφ Ρωγών δεν περιορίστηκε στον ρόλο του ιεράρχη. Υπήρξε πατέρας, εμψυχωτής, συνοδοιπόρος και τελικά, συμμέτοχος στη μοίρα των πολιορκημένων. Με την παρουσία του στις τελευταίες ώρες του Μεσολογγίου, με την τέλεση της Θείας Ευχαριστίας, αλλά και με την άρνησή του να εγκαταλείψει τον λαό του, ενσάρκωσε το ιδεώδες της ποιμαντικής θυσίας.

Η κορυφαία του πράξη, η ανατίναξη της πυριτιδαποθήκης στον Ανεμόμυλο, δεν ήταν πράξη απελπισίας, αλλά ύστατη πράξη ελευθερίας. Ο Ιωσήφ Ρωγών απέδειξε, ότι η πίστη δεν στέκεται απέναντι στην ιστορία, αλλά τη διαμορφώνει. Ότι η Εκκλησία, όταν στέκεται στο ύψος της αποστολής της, δεν ευλογεί απλώς αγώνες-λάβαρα και άρματα, αλλά συμπορεύεται μέχρι τέλους.

Σήμερα, δύο αιώνες μετά, το Μεσολόγγι εξακολουθεί να μας θέτει ερωτήματα. Όχι μόνο για το τί συνέβη τότε, αλλά για το τι πράττουμε εμείς σήμερα. Σε μια εποχή όπου η έννοια της θυσίας συχνά υποχωρεί μπροστά στην ευκολία, όπου η συλλογική μνήμη απειλείται από τη λήθη, τέτοια έργα και τέτοιες εκθέσεις λειτουργούν ως αντίσταση στον ιστορικό αποχρωματισμό.

Η Βυρωνική Εταιρία της Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, με τη σημερινή της πρωτοβουλία, δεν τιμά μόνο τον φιλελληνισμό του 19ου αιώνα. Τον μεταφέρει στο παρόν, υπενθυμίζοντάς μας ότι ο φιλελληνισμός δεν είναι απλώς φιλοπατρία των άλλων για εμάς, αλλά και ευθύνη δική μας απέναντι στην ιστορία μας.

Ας σταθούμε, λοιπόν, μπροστά στο έργο αυτό όχι μόνο ως θεατές, αλλά ως κοινωνοί μνήμης.

Ας επιτρέψουμε στο Μεσολόγγι να μην παραμείνει απλώς μια ένδοξη σελίδα της ιστορίας, αλλά να συνεχίσει να λειτουργεί ως συνείδηση του έθνους.

Η τελευταία μετάληψη των Μεσολογγιτών, η θυσία του Ιωσήφ Ρωγών, η Έξοδος ως πράξη ελευθερίας και πίστης, δεν μας καλούν μόνο να θυμηθούμε, αλλά να σταθούμε αντάξιοι.

Σε έναν κόσμο που συχνά ξεχνά τι αξίζει να υπερασπιστεί, το Μεσολόγγι, υψώνεται και σήμερα ως διαρκές μέτρο θάρρους και ευθύνης. Ας φύγουμε σήμερα από εδώ όχι μόνο συγκινημένοι, αλλά εσωτερικά δεσμευμένοι, να κρατήσουμε ζωντανό το νόημα της θυσίας, μετατρέποντας τη μνήμη σε πράξη και την ιστορία σε πυξίδα για το μέλλον.

Σας ευχαριστώ